Azerbaijani Manat (AZN)

Korte geschiedenis van de Azerbeidzjaanse manat

Manat was de naam die Azerbeidzjanen aan de Sovjetroebel gaven, dus toen de onafhankelijkheid kwam, nam de nieuwe munt eenvoudigweg het oude alledaagse woord over. Een eerste manat verscheen in 1992 en werd in 1994 het enige wettige betaalmiddel; op 1 januari 2006 werd hij herdenomineerd op 5.000 oude manats voor één nieuwe manat, met opnieuw ontworpen biljetten die de munt zijn huidige, duidelijk Europese uitstraling gaven.

Gedurende zijn eerste decennium hing de nieuwe manat aan een vaste dollarkoppeling, terwijl de olievelden van de Kaspische Zee zich ontwikkelden en de Bakoel–Tbilisi–Ceyhan-pijpleiding de route naar de Middellandse-Zeemarkten opende. Olie maakte Azerbeidzjan snel rijk: het Staatsoliiefonds (SOFAZ) werd in 1999 opgericht om de meevaller te sparen, en Bakoel vulde zich met bouwkranen.

De olieprijsval van 2014–2015 brak de koppeling. De centrale bank devalueerde de manat in 2015 in twee forse stappen en schakelde daarna over op een strak beheerde zweving rond de dollar. Dat regime houdt tot op vandaag stand, gedragen door de reserves van het oliiefonds — al hebben de oorlog om Nagorno-Karabach in 2020 en de naoorlogse wederopbouw de begrotingsdruk hoog gehouden.

Wat beweegt de wisselkoers van de AZN

De manat is een van de strakst beheerde zwevingen ter wereld: de centrale bank zet de toon, en de olie zet de toon voor de centrale bank.

• Olie- en gasprijzen: de export van ruwe olie en gas is de inkomstenbasis van de staat, dus de wereldenergieprijzen sturen de fundamenten van de manat
• SOFAZ en de begroting: hoeveel oliegeld vanuit het staatsfonds naar de overheidsuitgaven vloeit, vormt het aanbod van dollars op de markt
• Beleid van de Centrale Bank: de beheerde zweving wordt verdedigd met interventies en reserves, en de dollar blijft het operationele anker
• Banden met Turkije en Rusland: handel, investeringen en miljoenen regionale reizigers verbinden de omgeving van de manat met de lira en de roebel

De manat in de praktijk

Bakoel voelt kaartgericht: contactloos betalen werkt in taxi’s, restaurants en winkels, en de vervoerskaart van de stad regelt de metro. Ook rit-apps en bezorgdiensten accepteren kaartbetalingen. Buiten de hoofdstad telt contant geld zwaarder en willen kleine markten manats. De manat is in het buitenland in de praktijk niet converteerbaar — wissel bij aankomst en zet eventuele restanten om vóór u het land verlaat.

Azerbeidzjan zit middenin verschillende geldstromen tegelijk: het ontvangt investeringen en transitairechten, stuurt overmakingen naar Georgische en Turkse partners en herbergt groot seizoensverkeer uit Rusland, Turkije, Iran en de Golf. Bedrijven die met Azerbeidzjan zaken doen kunnen ervan uitgaan dat grote contracten in dollars worden gefactureerd, en moeten rekening houden met lokale regels over valutaconversie. Reizigers zullen Bakoel overzichtelijk en naar Europese maatstaven redelijk geprijsd vinden, en de stabiliteit van de manat maakt budgetteren gemakkelijk.

Populaire omrekeningen met de manat

USD/AZN is het ankerpaar en de koers waarnaar elk lokaal contract uiteindelijk verwijst. EUR/AZN en GBP/AZN bedienen het Europese zakendoen en de bezoekers, terwijl TRY/AZN een druk paar is voor de Turkse handel en het toerisme, en RUB/AZN het zware verkeer tussen Bakoel en Rusland volgt.

Veelgestelde vragen