Central African CFA Franc (XAF)

Korte geschiedenis van de Centraal-Afrikaanse CFA-frank

De Centraal-Afrikaanse CFA-frank deelt een verjaardag met zijn westerse tweeling: gecreëerd op 26 december 1945, de dag waarop Frankrijk de akkoorden van Bretton Woods bekrachtigde, als onderdeel van de koloniale valuta-architectuur. Deze tak diende Frans-Equatoriaal-Afrika en Kameroen, en sinds begin jaren zeventig wordt hij uitgegeven door de Bank van Centraal-Afrikaanse Staten (BEAC), gevestigd in Yaoundé.

Zes landen gebruiken hem: Kameroen, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Tsjaad, de Republiek Congo, Equatoriaal-Guinea en Gabon. Equatoriaal-Guinea, een voormalige Spaanse kolonie, trad in 1985 toe. De koppeling die de munt definieert ontwikkelde zich van de Franse frank naar de euro, tegen dezelfde vaste koers als de West-Afrikaanse versie — 655,957 CFA-frank per euro — en de twee takken bewegen sindsdien samen, inclusief de overnachtelijke devaluatie van 50 procent in 1994.

Wat de Centraal-Afrikaanse zone onderscheidt is zijn economische basis: olie domineert, met Gabon, Congo, Tsjaad en Equatoriaal-Guinea als producenten, terwijl Kameroen de grootste gediversifieerde economie van de regio en zijn toegangshaven runt. De Tsjaad–Kameroen-pijpleiding, geopend in 2003, symboliseert de realiteit van de zone — koolwaterstoffen stromen, en al het andere reist vaak via Douala.

Wat beweegt de wisselkoers van de XAF

Zoals bij de West-Afrikaanse frank fixeert de eurokoppeling de kopkoers; het echte verhaal is de olie- en houteconomie erachter.

• Olieprijzen: de ruwe-olie-export van Gabon, Congo, Tsjaad en Equatoriaal-Guinea domineert de deviezeninkomsten van de zone, dus energiemarkten tellen zwaarder dan alles
• De eurokoppeling: de XAF volgt de euro tegen de dollar en al het andere op precies 655,957 per euro
• BEAC en het reservenkader: gebundelde reserves en de operatierekeningregeling met de Franse schatkist ondersteunen de geloofwaardigheid van de koppeling
• Regionale corridors: de ingesloten landen Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek zijn aangewezen op routes via Kameroen, dus de handelslogistiek vormt het dollaraanbod van de zone net zo sterk als de productie

De CFA-frank in de praktijk

Dezelfde biljetten en munten circuleren in alle zes landen, wat reizen tussen Yaoundé, Libreville en Brazzaville verfrissend eenvoudig maakt — geen binnenlands wisselen, geen koersjagerij aan de grenzen. Kaarten werken bij de banken, hotels en supermarkten van de steden, maar de regio blijft contantzwaar: neem biljetten in kleine coupures mee voor markten, taxi’s en de kleinere steden.

Converteerbaarheid buiten de regio is beperkt, dus wissel overgebleven francs vóór uw vertrek — balies in het buitenland stockeren XAF vrijwel nooit. Eén praktische eigenaardigheid: in sommige lidstaten kunnen banken periodiek tegen valutatekorten aanlopen, dus grote betalingen in dollars vragen soms om planning en geduld. Voor overmakingen zijn de stromen vanuit Frankrijk de belangrijkste corridor, al kleiner dan de West-Afrikaanse; het vergelijken van het ontvangen CFA-bedrag loont nog steeds, want de bankmarges in de zone lopen sterk uiteen. Voor bedrijven haalt de vaste euroband het valutarisico van Europese contracten weg, maar importeert hij de kracht of zwakte van de euro in alles wat in dollars geprijsd is.

Populaire omrekeningen met de CFA-frank

EUR/XAF is het bepalende paar, vastgezet door de koppeling op 655,957. USD/XAF is wat oliebedrijven en grondstoffenhandelaren werkelijk in de gaten houden, GBP/XAF bedient de Britse en internationale zakelijke banden, en XAF/XOF — een pariteit bij ontwerp — is van belang wanneer geld tussen de twee CFA-zones beweegt.

Veelgestelde vragen